viernes, septiembre 28, 2007

AS MEDIDAS TRADICIONAIS DA REXIÓN BERCIANA


AS MEDIDAS TRADICIONAIS DA REXIÓN BERCIANA,
Por Xabier Lago Mestre, Pte. de Fala Ceibe do Bierzo.

falaceibe@yahoo.es

As unidades de lonxitude ben poden ter a súa orixe nas de tipo antropométrico, pola súa relación coas dimensiois do corpo humano. Así temos as derivadas do pé, cóbado, man, dedos, pulgadas, etc. Tamén hai medidas equivalentes a acciois que podían realizar as persoas, é dicir, a distancia percorrida nun día, ou a cantidade de produto que se podía transportar e demais. Outras medidas tiñan que ver cos traballos que facían os animais (bueis, cabalos, mulas...) en colaboración coas persoas (superficie que araban por día...).

Entre as medidas de lonxitude máis importantes atopamos a legoa, equivalente a 5500 m. ou camiño percorrido nunha hora. Ademais do estadal (3.36 m.), a braza (lonxitude dos dous brazos abertos que se traduce en dúas varas). Pola súa banda, a vara é igual a 84 cm. Outras equivalencias son as seguintes: o estadal son 4 varas e a braza son 2 varas. Divisores da vara son o palmo ou a cuarta, igual a 1/4 da vara ou 21 cm. E o furco ou media cuarta, abertura dos dedos índice e medio. A pulgada é a sexta parte do palmo, mídese coa falanxe unllada do dedo pulgar.

Entre as medidas de superficie da rexión berciana salientamos a carga, a fanega, as cuartas, os cuartais e os cuartelos (cuartillo). As equivalencias entre elas son as seguintes: 1 carga representa 4 fanegas, 8 cuartas, 16 cuartais e 192 cuartelos. Outras relaciois poden ser: 1 cuartal equivale a 12 cuartelos, 3 celemíns, 6 medios, 3 medidos, 24 maquilas ou pucheiras dos Ancares. No Bierzo hai cuartais de 436 m2 y ata de 500 m2, segundo a zona.

O traballo nas viñas mensurábase en xornais. Un xornal representa 1/2 cuartal ou a superficie que o xornaleiro cava nun día. A unidade máis empregada era o cuartal que equivalía a 400 m2 no antigo partido xudicial de Ponferrada e a 436 m2 no de Vilafranca, coincidente este último co ferrado da provincia de Lugo. Sen embargo, o ferrado nas provincias de Ourense e de Pontevedra era 628 m2, en A Coruña bailaba entre 444 e 639 m2, en Laciana vai de 600 a 672 m2. Logo temos a relación do carro de abono co cuartal, 1 cuartal equivale a 4 carros de esterco.

No caso dos pradoiros as medidas máis normais son os carros de herba e os balagares ou montois, así 4 balagares igual a 1 carro. Tamén temos as forcadas ou forcados e os feixes, como medidas máis pequenas.

Nas medidas de capacidade hai que diferenciar as de áridos e grans e as de líquidos. Para medir as primeiras temos caixas ou cilindros de madeira. Así temos a maquila, utilizada polo muiñeiro para cobrar o prezo do muiñada. Nalgunhas poboaciois a maquila recibe o nome de cuartilín ou pucheira. O cuartal medía as castañas, trigo, cebada, centeo, millo... A súa capacidade é de 13,58 litros. Os cuartais medíanse a cheas ou a rapas, No primeiro caso, quedaba colmado de todo e, no segundo, enrasado. O cuartal de centeo en gran daba 10 kg, o de trigo 11,5 kg e o de cebada 8 kg. O cuartelo (cuartillo) usábase para a venda de semente de repolo, cebola, pemento... Os derivados dos cuartelos eran os medio cuartelo e o cuartillín (1/4). Tamen xorden outras cunidades como o celmín e o medio. En fin, 1 cuartal son 3 celemíns, 6 medios e 24 maquilas.

Polo que toca á medición de líquidos hai distinción co aceite porque éste era máis caro. Os recipientes que contiñan os líquidos remataron por converterse en unidades de medida. A cántara ou o cántaro teñen unha capacidade de 16 litros. Os seus múltiplos eran o cañado, equivalente a 2 cántaros, e o miedro que representaba 12 cántaros. As divisiois do cántaro eran a media cántara de 8 litros, a cañada ou cuartela (cuartilla) de 4 litros, e o cuartelo (cuartillo) de medio litro. Así, 1 miedro son 12 cántaras, 48 cañadas, 384 cuartelos.

As medidas máis usuais para áridos e líquidos noutras provincias eran: Lugo (ferrado de 13 litros e cuartillo de 0.47 litros, respectivamente), Ourense (ferrado de 13 litros e cántara de 15 litros), León (hemina de 18 litros e cántara de 15 litros) e Asturias (fanega de 74 litros e cántara de 18 litros).

Para a medición de pesos utilizáronse as balanzas, comparando o obxecto dado cun sistema de pesos determinado. A romanización truxo dous modelos de balanzas, a de brazos iguais con dous platos e un sistema de pesas, e a de brazos desiguais ou romana. A pesar destes aparellos, a meirande parte dos produtos medíase por capacidade, por iso se utilizaba o cuarteirón, equivalente a 1/4 de libra, sendo a libra igual a 16 onzas ou 460 gramos. A arroba representaba 25 libras ou 11.5 kilogramos, e o quintal son 4 arrobas ou 46 kg.

Outras medidas son o brazado, capacidade de palla o herba que se pode abranguer entre dous brazos por un home. A mañiza é un brazado xa atado se é de palla e dous brazados se é de herba. O cento e o medio cento utilizábanse na merca de plantois de repolo, col, cebolas, pementos, tomates, leitugas, etc. Estes plantois viñan atados con xuncas ou palla. O furco é unha restra de cebolas ou allos entrelazados, o de cebola son 16 unidades e o de allos 32 unidades. Noutra orde de cousas, lembremos tamén as mediciois que se realizaban a través das quendas de regos de pradoiros, hortas, etc, viceiras de gando maior ou menor, muiñadas e fornos comunais.

Como ben todos sabemos a implantación progresiva do sistema económico capitalista en todo o estado español precisaba da unificación das diversas medidas e, polo tanto, a supresión das tradicionais e rexionais, velaí a imposición do sistema métrico decimal que conservamos na actualidade.

O Bierzo, setembro de 2007.
http://obierzoceibe.blogspot.com/
www.ciberirmandade.org/falaceive

http://www.blogoteca.com/obierzoxa

9 Comments:

Anonymous Anónimo said...

qe guapo!

9:51 a. m.  
Anonymous Anónimo said...

[url=http://kfarbair.com][img]http://www.kfarbair.com/_images/logo.png[/img][/url]

מלון [url=http://www.kfarbair.com]כפר בעיר[/url] - שלווה, [url=http://www.kfarbair.com/about.html]חדרים[/url] מרווחים, אינטימיות, [url=http://kfarbair.com/services.html]שקט[/url] . אנחנו מציעים שירותי אירוח מיוחדים גם ישנו במקום שירות חדרים הכולל [url=http://www.kfarbair.com/eng/index.html]סעודות רומנטיות[/url] במחירים מיוחדים אשר מוגשות ישירות לחדרכם...

לפרטים אנא גשו לאתרנו - [url=http://kfarbair.com]כפר בעיר[/url] [url=http://www.kfarbair.com/contact.html][img]http://www.kfarbair.com/_images/apixel.gif[/img][/url]

1:28 p. m.  
Anonymous Anónimo said...

[u][b]Xrumer[/b][/u]

[b]Xrumer SEO Professionals

As Xrumer experts, we possess been using [url=http://www.xrumer-seo.com]Xrumer[/url] quest of a sustained leisure things being what they are and remember how to harness the colossal power of Xrumer and turn it into a Bills machine.

We also provender the cheapest prices on the market. Many competitors see fit order 2x or even 3x and a destiny of the opportunity 5x what we pervade you. But we believe in providing gigantic accommodation at a low affordable rate. The unbroken point of purchasing Xrumer blasts is because it is a cheaper substitute to buying Xrumer. So we focusing to stifle that thought in recollection and provide you with the cheapest grade possible.

Not just do we be suffering with the greatest prices but our turnaround time for the treatment of your Xrumer posting is wonderful fast. We intention secure your posting done ahead of you distinguish it.

We also produce you with a ample log of well-heeled posts on contrary forums. So that you can catch a glimpse of for yourself the power of Xrumer and how we be struck by harnessed it to help your site.[/b]


[b]Search Engine Optimization

Using Xrumer you can wish to see thousands upon thousands of backlinks over the extent of your site. Myriad of the forums that your Install you force be posted on bear acute PageRank. Having your join on these sites can truly mitigate found up some crown rank help links and really aid your Alexa Rating and Google PageRank rating owing to the roof.

This is making your position more and more popular. And with this better in celebrity as familiarly as PageRank you can envisage to lead your site absolutely rank high in those Search Engine Results.
Conveyance

The amount of conveyance that can be obtained aside harnessing the power of Xrumer is enormous. You are publishing your situation to tens of thousands of forums. With our higher packages you may still be publishing your position to HUNDREDS of THOUSANDS of forums. Imagine 1 brief on a in demand forum last will and testament inveterately enter 1000 or so views, with say 100 of those people visiting your site. Now devise tens of thousands of posts on fashionable forums all getting 1000 views each. Your traffic liking withdraw sometimes non-standard due to the roof.

These are all targeted visitors that are interested or exotic in the matter of your site. Envision how divers sales or leads you can fulfil with this considerable number of targeted visitors. You are literally stumbling upon a goldmine bright to be picked and profited from.

Reminisce over, Transport is Money.
[/b]

TRAVERSE B RECOVER YOUR INFERIOR BLAST TODAY:


http://www.xrumer-seo.com

1:03 p. m.  
Anonymous Anónimo said...

Validate Our Disgraceful Prices at www.Pharmashack.com, The Remarkable [b][url=http://www.pharmashack.com]Online Slightly [/url][/b] To [url=http://www.pharmashack.com]Buy Viagra[/url] Online ! You Can also Envisage Well off Deals When You [url=http://www.pharmashack.com/en/item/cialis.html]Buy Cialis[/url] and When You You [url=http://www.pharmashack.com/en/item/levitra.html]Buy Levitra[/url] Online. We Also Be struck on a Thought-provoking Generic [url=http://www.pharmashack.com/en/item/phentermine.html]Phentermine[/url] In shore up of Your Victuals ! We Hold up up Handle shame [url=http://www.pharmashack.com/en/item/viagra.html]Viagra[/url] and Also [url=http://www.pharmashack.com/en/item/generic_viagra.html]Generic Viagra[/url] !

6:04 p. m.  
Anonymous Anónimo said...

Infatuation casinos? scrutinization this unruffled fog behind the ears [url=http://www.realcazinoz.com]casino[/url] advisor and award online casino games like slots, blackjack, roulette, baccarat and more at www.realcazinoz.com .
you can also persist in our hep [url=http://freecasinogames2010.webs.com]casino[/url] orientate at http://freecasinogames2010.webs.com and be legatee to in pucka departure !
another grandstander [url=http://www.ttittancasino.com]casino spiele[/url] revolve of events is www.ttittancasino.com , because german gamblers, and get possession of to manumitted online casino bonus.

8:31 a. m.  
Anonymous Anónimo said...

Dear Jess,

For long time I use this freeware: [url=http://www.freeflvtomp3converter.com]FLV to MP3 free converter[/url].

FLV to MP3 free converter is a free YouTube, MegaVideo, Vimeo and similar video sites to MP3 Converter and allows you to convert a video to MP3 file.

This software is fast, free, and requires no signup. All you need is a FLV Video file, and this software will extract the MP3, and give you an audio file.

So you are able to listen to your favorite YouTube tracks on every MP3 player.

You can download it for free at [url=http://www.freeflvtomp3converter.com]www.freeflvtomp3converter.com[/url].

I hope this help you.

7:29 a. m.  
Anonymous Anónimo said...

It isn't hard at all to start making money online in the underground world of [URL=http://www.www.blackhatmoneymaker.com]blackhat traffic[/URL], You are far from alone if you haven’t heard of it before. Blackhat marketing uses alternative or misunderstood avenues to generate an income online.

10:08 a. m.  
Anonymous Anónimo said...

hiya i am new here i do allot of [URL=http://www.mydjspace.net]dj forum[/URL] in my un-used time. I hope to be able to help on this message board and should stick around!

Thanks.

4:12 p. m.  
Anonymous Anónimo said...

Predilection casinos? classify this sprouts [url=http://www.realcazinoz.com]casino[/url] advisor and wing it delimit online casino games like slots, blackjack, roulette, baccarat and more at www.realcazinoz.com .
you can also abide by our untrained [url=http://freecasinogames2010.webs.com]casino[/url] reap it at http://freecasinogames2010.webs.com and suborn behindhand in corporeal changing !
another boaster [url=http://www.ttittancasino.com]casino spiele[/url] be awarded pounce on across is www.ttittancasino.com , on account of german gamblers, confine in manumitted [url=http://www.realcazinoz.com]online casino[/url] bonus. so check this leading [url=http://www.omniget.co.il]online casino[/url] for free [url=http://www.casinosaction.com]casino bonus[/url] and 100's of online [url=http://www.thecasino.co.il]casino[/url] games.

1:31 p. m.  

Publicar un comentario

Links to this post:

Crear un enlace

<< Home