A VIAXE POLAS RIBEIRAS DO SIL PARA OURENSE
A VIAXE POLAS RIBEIRAS DO SIL,
Por Xabier Lago Mestre.
Na estación do ferrocarril de
Ponferrada hai movemento. Dous trens agardan a partida, un para Castela e outro
a Galicia. O moderno para Madrid, o vello rexional para Ourense. Escasos viaxeiros
esta mañá primaveral e fría principian ilusionantes viaxes. Partimos cara ao
oeste pola chaira do Bierzo, mentres a ámbolos lados xorden as plantaciois de
maceiras. Xa en Viladepaos e Toural dos Vaos se sente a humidade dos seus ríos,
Cúa e Burbia. Non para no apeadoiro da Barosa, saída da veciñanza da terra de
Aguiar. Baixamos para o estreito de Covas, entre túneis e pontes, mentres
rachamos a serra da Enciña da Lastra. A parada de Quereño é tamén a da Ponte
Domingo Flórez e foi da emigración de tódala baixa Cabreira.
Xa
na Galicia xorden os encoros de Pumares e Casoio. A Carballeda ao sul e Rubiá
para o norte. Sobradelo louxeiro recíbenos. A seguir, O Barco de Valdeorras, a
nova capital xa que a anterior foi O Castro no perto outeiro. Eíquí baixan e
suben viaxeiros con ganas de sonos rotos. A aldea de Valencia do Sil lémbranos
a máis lonxana Valencia do Minho en Portugal. Xa estamos na estación da Rúa.
Cara a Petín atopamos a vella ponte da Cigarrosa, aquela que lindaba a fin da antiga
provincia de Vilafranca do Bierzo. Mágoa do encoro de san Martiño que asolagou
as terras máis produtivas por mor do progreso foráneo.
Montefurado
cuxo nome xa o di todo. Onde os romanos explotaron o seu ouro depois de trocar
o cauce do río Sil. Entre estreito val ribeiro seguimos para Soldón onde
atopamos o encoro de Sequeiros. Uns quilómetros aló, a localidade de Quiroga,
capital desta comarca ben montañosa do Courel. A estación está en Soldón e
alonxada a dita vila que garda un bo museo etnográfico. Nesta parada as vellas
locomotoras a vapor fornecíanse de auga e carbón para o resto do duro camiño de
ferro tan costo.
Axiña
deixamos a ribeira do Sil, onde chaman Augas mestas, para agatuñar polo río Lor
en direción norte, polo val limitado pola serra da Auga levada. Polas ladeiras
pequeñas aldeas sobreviven, Quinta de Lor, Vilar de Lor e Barxa de Lor. A
estrada N120 e o ferrocarril compiten paralelos polo mellor treito até A Pobra
de Brollón. Agradecemos a chaira de Lemos, depois de tanta alta montaña e
angostos vales. Monforte é antiguo nudo ferroviario de grandiosa estación. Nesta
capital comarcal paga a pena baixar para desfrutar da súa zona vella, o
castelo, o escorial galego ou colexio dos escolapios, o museo do ferrocarril,
etc. Mais non temos tempo, o xusto para que o condutor do tren mude de
cabeceira motora, xa que agora imos para Ourense dende a cola.
Retomamos
a marcha e veloz corremos pola ribeira do Cabe até atopar o encontro de novo co
poderoso río Sil en santo Estevo do Sil. Os montes de san Paio afastan as
paralelas ribeiras do Cabe e do Miño. Na locaidade dos Peares xorde o
enfrontamento histórico entre os ríos Sil e Miño. Os bercianos recordamos o
dito popular, “O Sil leva a auga e o Miño a fama”. Ámbalas correntes contrarias
baten con forza alí abaixo para demostrar as súas forzas hídricas.
Maís
adiante atopamos un río Miño cada vez máis largo e aberto. As súas ladeiras
están cheas de fermosiñas aldeas penduladas, Viñoás, Carracedo, Caballeira,
Meliás a ambolos dous lados (san Miguel e santa María), Vilariño e Velle. Os
primeiros barrios de Ourense xa están eiquí. A cidade das burgas, polos seus
mananciais de auga quente, sempre ten sido mirada con envexa polo Bierzo. Todo
porque acadou o tren de alta velocidade que pasou de longo da nosa rexión.
A cidade do
ouro ou das pontes porque dende logo non lle faltan. Dá gosto pasear polas súas
verdes ribeiras e cruzar a ponte romana. Ao lonxe a ponte do Milenio coma
símbolo da modernidade do século XXI. Velaí as letras turísticas de OU para a
túa foto publicitaria. Percorremos a burguesa rúa do Progreso para acadar a
sede da Deputación, a Alameda do Concello, o mercado de abastos e mailas
Burgas. Logo subir para a praza do Concello e maila catedral de san Martiño. Mais
tamén nos gusta o modernismo de hoxe, polo leste da cidade. Ver o complexo
cultural do arquivo provincial, a biblioteca provincial Nós e mailo auditorio
coa estación do AVE, na zona da avenida Trevinca.
Se tomamos cara
ao norte, atopamos o campus universitario da Auga, á beira da estrada OU-536,
cheo de zonas verdes, facultades e instalaciois deportivas. Dende eiquí de novo
para o centro de Ourense, na busca da súa avenida da Habana. Repouso no parque
de san Lázaro, e tirar unha foto co satírico moneco do Carrabuxo. No xantar que
sexan bos alimentos naturais de Galicia. Non hai tempo para máis, collemos a
ponte nova camiño da vella estación de Renfe, onde nos recibe unha antiga
locomotora de vapor que resiste o paso do tempo. Que boa idea xuntar as dúas
estaciois, ferroviaria e de autobuses, tan a man. De volta para o noso Bierzo
que lonxe agarda collemos o rexional da tarde.
O Bierzo,
abril de 2025.